Spis Treści
Czym są Chrapanie i Zespół Bezdechu Sennego?
Mózg pracuje w dwóch fazach aktywności: stanie czuwania oraz podczas snu.
W klasyfikacji zaburzeń snu opisano 4 główne grupy chorób:
Dysomnie:
Pacjent ma trudności z zasypianiem i utrzymaniem snu. Do tej grupy należą pierwotne zaburzenia snu prowadzące do bezsenności (insomnii) lub hipersomnii (nadmiernej senności). Dysomnie, obejmujące największą część zaburzeń snu, uwzględniają między innymi obturacyjny zespół bezdechu sennego, centralny zespół bezdechu sennego oraz ośrodkową hipowentylację pęcherzykową.
Parasomnie:
Parasomnie są zaburzeniami wybudzania, które pojawiają się w trakcie snu w wyniku aktywacji ośrodkowego układu nerwowego. Należą do nich bruksizm (zgrzytanie zębami w czasie snu), wybudzenia wywołane koszmarami, moczenie nocne (enureza), proste chrapanie bez towarzyszących mu zaburzeń oddychania (apne) i nagłe zgony podczas snu (zespół nagłej śmierci, Sudden Death Syndrome).
Zaburzenia snu związane z czynnikami psychologicznymi, neurologicznymi lub innymi chorobami ogólnymi:
Zaburzenia snu w tej grupie wynikają z innego schorzenia podstawowego, a same stanowią jedynie jeden z objawów. Występują na przykład przy przewlekłych chorobach płuc, chorobie wrzodowej żołądka, chorobie refluksowej przełyku (GERD), chorobie Parkinsona, demencji, uzależnieniu od alkoholu, zaburzeniach lękowych itp.
Potencjalne zaburzenia snu:
Obejmują problemy ze spaniem w nadmiarze lub niewystarczającej ilości, które nie są jeszcze uznane za w pełni patologiczne z powodu braku wyczerpujących informacji.
Wraz z poprawą ogólnego stanu zdrowia i poziomu socjoekonomicznego społeczeństwa wzrosła liczba pacjentów zgłaszających się do lekarza z powodu chrapania oraz epizodów zatrzymania oddechu podczas snu (apne). Postępy w zrozumieniu fizjologii snu i rozpoznawaniu jego zaburzeń sprawiły, że chrapanie i zespół bezdechu sennego spowodowany niedrożnością dróg oddechowych (obturacja) stały się powszechnie diagnozowanymi jednostkami chorobowymi.
Definicje Chrapania i Zespołu Bezdechu Sennego:
Chrapanie:
Głośny sen spowodowany częściowym zwężeniem górnych dróg oddechowych
Bezdech (Apne):
Wstrzymanie oddechu (ustanie wentylacji przez usta i nos) na okres dłuższy niż 10 sekund
Indeks bezdechów (Apnea Index):
Liczba bezdechów występujących w ciągu jednej godziny snu
Hipopnea:
Zmniejszenie przepływu powietrza o 30–50% utrzymujące się dłużej niż 10 sekund. Można ją zdefiniować również jako osłabienie ruchów oddechowych lub spadek saturacji (nasycenia tlenem we krwi).
RDI:
(Respiratory Disturbance Index) – suma liczby bezdechów (apne) i epizodów hipopnei występujących w ciągu godziny
Zaburzenia snu z zakresu otolaryngologii obejmują proste chrapanie, zespół zwiększonej oporności (rezystancji) górnych dróg oddechowych oraz obturacyjny zespół bezdechu sennego.
Proste Chrapanie:
- Wartość RDI mniejsza niż 5,
- Podczas snu saturacja tlenem (SaO2) utrzymuje się stale powyżej 90%,
- W trakcie wdechu ciśnienie mierzone w przełyku nie spada poniżej -10 cm słupa wody.
Zespół Zwiększonej Oporności Górnych Dróg Oddechowych (Upper Airway Resistance Syndrome – UARS):
- Wartość RDI niższa niż 5,
- Saturacja tlenem (SaO2) pozostaje powyżej 90%,
- Jednak ciśnienie w przełyku spada poniżej -10 cm H2O, co świadczy o zwiększonej oporności dróg oddechowych.
- Oprócz chrapania u tych pacjentów obserwuje się częstsze wybudzenia oraz wzrost aktywności elektrycznej przepony.
Obturacyjny Zespół Bezdechu Sennego (OBPS):
- Wartość RDI przekracza 5,
- Saturacja tlenem spada poniżej 90%.
W zależności od indeksu bezdechów (Apnea Index) wyróżnia się:
Jeśli indeks bezdechów wynosi od 5 do 20, rozpoznaje się łagodny bezdech,
od 20 do 40 – bezdech o umiarkowanym nasileniu,
powyżej 40 – ciężki bezdech senny.
Ze względu na znaczenie hipopnei w klasyfikacji stosuje się sumę liczby bezdechów i hipopnei – RDI:
od 5 do 30 – łagodny,
od 30 do 50 – umiarkowany,
ponad 50 – ciężki zespół bezdechu sennego.
Spadek saturacji O2 poniżej 85% oznacza umiarkowany stopień bezdechu sennego,
poniżej 60% – ciężki bezdech senny.
Częstość Występowania Chrapania i Zespołu Bezdechu Sennego
Wraz z rozwojem badań nad snem stwierdzono, że chrapanie i bezdech senny są powszechniejsze, niż sądzono. Wiele przypadków tzw. „prostego chrapania” może być w rzeczywistości łagodnym zespołem bezdechu sennego. Badania we Włoszech wykazały, że 24% mężczyzn i 14% kobiet chrapie. U mężczyzn poniżej 30. roku życia proste chrapanie dotyczy 10% badanych, podczas gdy u mężczyzn powyżej 60 lat częstość ta sięga 60%.
Zależność chrapania od masy ciała została potwierdzona – osoby o 15% cięższe od wagi idealnej częściej chrapią i cierpią na bezdech. W Stanach Zjednoczonych stwierdzono, że w przedziale 30–60 lat 24% mężczyzn i 9% kobiet ma indeks bezdechów 5 lub wyższy (oznacza to bezdech senny). Choć łagodne postacie bezdechu są częste, postaci umiarkowane i ciężkie spotyka się rzadziej. Umiarkowany obturacyjny bezdech senny zidentyfikowano u 2% dorosłych mężczyzn w wieku 35–60 lat, a ciężki bezdech senny w tym przedziale wiekowym – u 0,3% badanych.
OBJAWY
W zależności od nasilenia choroby występuje senność w ciągu dnia. Niezależnie od długości snu pacjent nie czuje się wyspany. Przy wysokim indeksie bezdechów (Apnea Index) czy RDI dochodzi do epizodów zasypiania nawet podczas rozmowy lub prowadzenia samochodu. U 20% pacjentów pojawiają się bóle głowy, najbardziej dokuczliwe rano, później nieco słabnące. W ciągu dnia występują też problemy z koncentracją, zapamiętywaniem i uwagą.
Osoby z bezdechem sennym mają od 2 do 7 razy większe ryzyko spowodowania wypadku drogowego niż osoby zdrowe.
Najczęstszym powodem zgłoszenia się do lekarza jest jednak chrapanie. Ważne jest, aby w trakcie wywiadu lekarskiego uwzględnić też opinię partnera/partnerki pacjenta.
Zaburzona jakość snu może prowadzić do lęku, obniżenia funkcji poznawczych, drażliwości oraz depresji. U pacjentów z chrapaniem i zespołem bezdechu sennego często występują też zaburzenia seksualne, wynikające z wyczerpania, braku motywacji, problemów psychologicznych i zmian hormonalnych związanych z niedostateczną ilością snu.
U osób z bezdechem sennym często obserwuje się częstsze oddawanie moczu w nocy. U dzieci wzrost poziomu dwutlenku węgla we krwi może prowadzić do nietrzymania moczu, a u dorosłych do konieczności częstego wstawania w nocy.
Zaburzenia metabolizmu tłuszczów są u tych pacjentów częste, dlatego zwykle przybierają oni na wadze. Narastająca otyłość jeszcze bardziej pogarsza zaburzenia metaboliczne, co utrudnia zrzucenie zbędnych kilogramów. Intensywne nocne pocenie się w okolicach klatki piersiowej i szyi to kolejne z typowych objawów.
Wśród chorych z zaburzeniami oddychania podczas snu notuje się wzrost ujemnego ciśnienia w klatce piersiowej, co sprzyja występowaniu refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD). Leczenie refluksu może poprawić wyniki polisomnografii nawet o 30%.
Nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie płucne, zaburzenia rytmu serca, choroby wieńcowe i udary mózgu często stwierdza się u pacjentów z zespołem bezdechu sennego. Przy indeksie bezdechów powyżej 20 ryzyko zgonu wzrasta znacząco, dlatego jak najszybciej należy podjąć leczenie.
ROZPOZNANIE
Zespół bezdechu sennego to złożone schorzenie, które dotyczy wielu układów organizmu. Do najważniejszych metod diagnostycznych należą:
- Ogólne badanie lekarskie
- Badanie otolaryngologiczne (KBB)
- Fleksybilna endoskopia nosa i gardła z użyciem fiberoskopu
- Badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, pomiary struktur twarzy i dróg oddechowych – analiza cefalometryczna)
- Polisomnografia (badanie snu), która stanowi „złoty standard” w diagnostyce bezdechu sennego
1. Ogólne badanie lekarskie:
Zespół bezdechu sennego to choroba wieloczynnikowa, dlatego sama ocena górnych dróg oddechowych nie wystarczy do zaplanowania leczenia. Należy ustalić, czy pacjent spożywa alkohol, czy ostatnio przybrał znacząco na wadze oraz ocenić stan metaboliczny (cukrzyca, choroby tarczycy). W razie potrzeby zleca się badania biochemiczne. Należy też uwzględnić stan psychiczny pacjenta, jego ewentualną depresję czy zażywanie leków uspokajających. Istotne jest zbadanie ogólnego stanu pacjenta (otyłość, ułożenie szczęki dolnej, wady rozwojowe szczęki górnej) oraz ustalenie miejsca zwężenia dróg oddechowych.
Wiele badań dowodzi istnienia związku pomiędzy zespołem bezdechu sennego a nadciśnieniem tętniczym. Hormony podwyższające ciśnienie tętnicze krwi sprawiają, że wartość ciśnienia przez całą dobę jest z reguły utrzymana na zbyt wysokim poziomie.
Pomiar wzrostu, masy ciała i obwodu szyi:
U pacjentów podejrzanych o bezdech senny należy zmierzyć wzrost, masę ciała i obwód szyi.
U mężczyzn za istotny czynnik ryzyka uważa się obwód szyi powyżej 43,18 cm. W tej grupie 30% pacjentów ma bezdech senny. Dla kobiet wartość graniczna wynosi 38,10 cm.
Do oceny związku między chrapaniem lub bezdechem a masą ciała istotne jest obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI, Body Mass Index) w kg/m². U osób powyżej 20. roku życia średnie BMI wynosi około 25,5 kg/m². Otyłość definiuje się zwykle jako BMI większe niż 27,8 u mężczyzn i 27,3 u kobiet.
2. Badanie otolaryngologiczne (KBB):
Górne drogi oddechowe tworzy szkielet kostno-chrzęstny z przyczepionymi do niego tkankami miękkimi, rozciągający się od okolic nosa i warg do krtani. U pacjentów z podejrzeniem bezdechu sennego należy dokładnie zbadać drożność górnych dróg oddechowych. Badanie nie jest przeprowadzane w trakcie snu, dlatego ma głównie na celu zlokalizowanie stref zwężenia (zapadania się ścian).
Budowa szkieletu twarzy:
Podczas wstępnego badania ocenia się budowę szczęki górnej i dolnej oraz zgryz. Jeśli istnieje podejrzenie nieprawidłowości, przeprowadza się analizę cefalometryczną.
Niedorozwój szczęki górnej czy cofnięcie żuchwy (retrognatyzm) mogą zwężać przestrzeń w okolicy języka i gardła, powodując w tych miejscach blokadę dróg oddechowych.
Badanie nosa:
Nieprawidłowości w obrębie jamy nosowej mogą powodować nie tylko niedrożność, ale też wzrost oporu w drogach oddechowych, co nasila ujemne ciśnienie w gardle i sprzyja zapadaniu się tkanek. U pacjentów planowanych do leczenia aparatem CPAP (ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych) konieczna jest ocena struktury nosa i korekta ewentualnych wad anatomicznych, ponieważ bez tego uzyskanie korzystnych wyników będzie utrudnione. W badaniu ocenia się zewnętrzne rusztowanie nosa, przegrodę nosową, zastawki nosowe oraz małżowiny nosowe, w razie potrzeby używając endoskopu sztywnego lub giętkiego (fleksybilnego).
Badanie jamy ustnej i gardła:
W zespole bezdechu sennego istotną rolę odgrywają gardło środkowe (okolica podniebienia miękkiego) i gardło dolne (okolica nasady języka). Podczas badania ocenia się układ kostny i tkanki miękkie, a następnie stopień ich udziału w procesie zapadania się dróg oddechowych w czasie snu.
Badanie jamy ustnej obejmuje ocenę ułożenia języka i podniebienia miękkiego. Określa się wielkość i położenie języka, odnosząc go do płaszczyzny zwarcia zębów (płaszczyzny okluzyjnej). W prawidłowej pozycji język spoczywa poniżej tej płaszczyzny. Jeśli znajduje się wyżej, mówimy o makroglosji. W ocenie pozycji języka pomaga klasyfikacja Mallampati.
Należy również ocenić podniebienie miękkie, migdałki, języczek (uvula) oraz tylną ścianę gardła. W zależności od budowy anatomicznej podniebienie miękkie może być niskie, grube, rozdwojone bądź osadzone blisko tylnej ściany. Jeśli języczek ma ponad 1 cm długości, uznaje się go za wydłużony. Wielkość migdałków ma wpływ na zwężenie światła gardła. Zwłaszcza górna część migdałków, wystająca w kierunku jamy gardłowej, może potęgować chrapanie i bezdech.
Nasada języka (hipofarynx): Badanie tej okolicy najlepiej przeprowadzić giętkim endoskopem (fleksybilnym fiberoskopem).
3. Fleksybilna Fiberoskopowa Nazofaryngolaryngoskopia:
Jest to kluczowy element diagnostyki. Podczas badania pacjent ma usta lekko uchylone i przez nos wprowadzany jest endoskop, dzięki czemu można obejrzeć okolicę podniebienia miękkiego, gardło środkowe i dolne (nasadę języka).
Najważniejszym etapem jest tzw. manewr Müllera. Po ocenie nosa, gardła nosowego i jamy ustnej prosi się pacjenta o wykonanie tego manewru, by określić, w których obszarach gardło zapada się pod wpływem ujemnego ciśnienia (wdech zamknięty) oraz jak silne jest to zwężenie.
Podczas manewru lekarz zatyka nozdrza pacjentowi, pacjent zamyka usta, a następnie przełyka ślinę lub symuluje ssanie. Powoduje to wytworzenie ujemnego ciśnienia, które może powodować zapadanie się ścian gardła. Manewr powtarza się dla okolicy podniebienia miękkiego i nasady języka. Można również poprosić pacjenta o wysunięcie żuchwy do przodu w trakcie manewru, by ocenić zmiany w okolicy języka. Jednak w trakcie snu zapadanie się może być jeszcze bardziej nasilone i zależne od pozycji ciała.
4. Badania obrazowe:
W diagnostyce stosuje się głównie zdjęcia cefalometryczne (konwencjonalne zdjęcie boczne) oraz tomografię komputerową (CT) czy rezonans magnetyczny (MRI). W praktyce klinicznej CT i MRI odgrywają większą rolę w badaniach naukowych niż w rutynowej diagnostyce zespołu bezdechu sennego.
Analiza cefalometryczna: Jest to standardowe boczne zdjęcie rentgenowskie głowy z unieruchomioną czaszką w momencie zakończenia wydechu. W trakcie wdechu i wydechu górne drogi oddechowe zmieniają się, dlatego zdjęcie w tym samym stadium oddechowym zapewnia lepszą porównywalność wyników.
5. Polisomnografia (Badanie Snu):
Badania opisane powyżej pomagają wskazać potencjalne miejsca zwężenia, jednak rzeczywiste rozpoznanie stawia się na podstawie badania snu. Nie można zdiagnozować zespołu bezdechu sennego bez przeprowadzenia polisomnografii. Wyróżnia się cztery główne poziomy (Level) tego badania:
Level 1 (pełna polisomnografia) – „złoty standard” w diagnostyce bezdechu sennego. Polega na jednoczesnym pomiarze EEG, elektroolfaktogramu, EMG, ruchów klatki piersiowej i brzucha, przepływu powietrza przez nos i/lub usta, pulsoksymetrii, EKG i pozycji ciała. Pozwala to na analizę faz snu, ruchów kończyn, zaburzeń rytmu serca, bezdechów (obturacyjnych i centralnych) czy spadków saturacji. Wadą jest konieczność spędzenia nocy w szpitalu, odpowiedniego personelu i aparatury. Najnowsze oprogramowanie ułatwia analizę danych.
Level 2 – polega na rejestracji pełnego zestawu parametrów poza szpitalem, w bardziej naturalnym środowisku, co może obniżyć koszty. Wadą może być niekompletność zapisu, powodująca konieczność powtórzenia badania.
Level 3 – również badanie przeprowadzane w warunkach domowych, ale z ograniczoną liczbą parametrów (bezdechy obturacyjne i centralne, saturacja tlenu, bradykardia, tachykardia i zmiana pozycji). Brak informacji o fazach snu i arytmii ogranicza jego przydatność.
Level 4 – monitoruje zaledwie 1–2 parametry (np. puls i saturację O2), co jest najtańsze, ale może nie ujawnić łagodnych i umiarkowanych przypadków bezdechu sennego.
3–4 godziny snu, obejmujące fazy REM (Rapid Eye Movement) i NREM, zwykle wystarczają do postawienia rozpoznania. W fazie REM drogi oddechowe są atoniczne (brak napięcia mięśniowego), natomiast w NREM – hipotoniczne (napięcie jest tylko częściowo zachowane). W związku z tym zapadanie się górnych dróg oddechowych jest najgłębsze w trakcie snu REM, co trzeba uwzględnić w interpretacji wyniku. Jeśli podczas badania nie zarejestrowano fazy REM, należy je powtórzyć. Polisomnografia cechuje się wysoką czułością, a badania powtarzane przez kolejne noce zwykle nie zmieniają rozpoznania, choć mogą wystąpić niewielkie różnice w RDI. Z tego powodu zaleca się wykonanie 2–3 badań polisomnograficznych w celu potwierdzenia rozpoznania.
LECZENIE
U pacjentów z chrapaniem i zespołem bezdechu sennego leczenie zależy od nasilenia choroby i miejsca zwężenia. Metody terapii można podzielić na następujące kategorie:
A) Postępowanie ogólne
B) Leczenie ukierunkowane:
- Farmakoterapia
- Aparat CPAP (continuous positive air pressure)
- Wkładki i aparaty wewnątrzustne lub donosowe
- Leczenie chirurgiczne:
- Operacje w obrębie okolicy podniebiennej
- Operacje w okolicy języka (retrolingwalnej)
- Chirurgia nosa
- Tracheotomia
A) Postępowanie ogólne:
Najważniejsze jest zmniejszenie masy ciała. Większość osób z chrapaniem i zespołem bezdechu sennego ma znaczącą nadwagę. Skuteczne odchudzanie wymaga nie tylko diety, ale również zwiększenia aktywności fizycznej i wdrożenia nowego stylu życia na stałe. W przeciwnym razie po zakończeniu diety pacjent zwykle wraca do poprzedniej wagi. W poważnych przypadkach otyłości wskazana jest profesjonalna opieka dietetyka. Zdarza się jednak, że pomimo utraty wagi nie dochodzi do trwałej poprawy. U pacjentów z prawidłową masą ciała częściej podejrzewa się nieprawidłowości w budowie szkieletu.
Alkohol i leki uspokajające nasilają chrapanie i bezdech. Pacjenci powinni unikać środków tego rodzaju, jeśli to możliwe.
Pozycja ciała podczas snu ma istotne znaczenie: chrapanie nasila się zazwyczaj w pozycji na plecach. Zaleca się spanie na boku. Pomocne bywa ułożenie poduszki w okolicach pleców lub przyszycie piłki tenisowej do piżamy, by uniemożliwić przekręcenie się na plecy.
Należy zdiagnozować i leczyć choroby wewnętrzne, takie jak akromegalia czy niedoczynność tarczycy (hipotyreoza), które mogą być przyczyną bezdechu sennego. Również niedrożność nosa związana z alergią czy przekrwieniem naczyń śluzówki może pogłębiać objawy i powinna zostać opanowana.
B) Leczenie ukierunkowane:
1) Leki (Farmakoterapia):
W terapii chrapania i bezdechu sennego próbowano stosować różne preparaty, takie jak acetazolamid, teofilina, buspiron, medroksyprogesteron, nikotyna czy protryptylina. Ze względu na skutki uboczne i ograniczoną efektywność rzadko korzysta się z długotrwałej farmakoterapii w bezdechu sennym. Teofilinę wykorzystuje się czasem u pacjentów z łagodnym bezdechem, którzy nie kwalifikują się do leczenia chirurgicznego ani nie tolerują aparatu CPAP.
Wykazano, że tylko acetazolamid zmniejsza indeks hipopnei, ale nie poprawia w wystarczającym stopniu objawów i jest źle tolerowany. Protryptylina poprawiała objawy, lecz nie obniżała indeksu bezdechów. Działanie tych leków polega na skracaniu fazy REM, w której napięcie mięśniowe jest najsłabsze.
Na rynku pojawiły się również preparaty ziołowe w formie sprayu do ust, których celem jest „natłuszczenie” podniebienia i tkanek gardła, zmniejszające tarcie i tym samym głośność chrapania. Mogą być one pomocne przy prostym chrapaniu, ale ich wpływ na bezdech jest znikomy.
2) CPAP (continuous positive air pressure):
Jest to alternatywa dla leczenia chirurgicznego. W obturacyjnym bezdechu sennym, zwłaszcza w fazie REM, ujemne ciśnienie w drogach oddechowych powoduje zapadanie się ścian gardła. CPAP dostarcza dodatnie ciśnienie powietrza, które równoważy ujemne ciśnienie w czasie wdechu, utrzymując drożność dróg oddechowych. Aparat CPAP stosuje się u pacjentów, którzy nie chcą lub nie mogą poddać się zabiegowi chirurgicznemu bądź u których zabieg nie przyniósł poprawy. Bywa też używany doraźnie przed planowaną operacją.
Dobór ciśnienia polega na stopniowym zwiększaniu wartości (od 4 cm H2O w górę) w trakcie jednej nocy, kontrolując parametry snu (polisomnografia). U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) może być potrzebne podanie dodatkowego tlenu (śledzi się wówczas wartość saturacji).
Uciążliwością jest potrzeba codziennego korzystania z aparatu i ewentualne skutki uboczne, jak obrzęk i suchość błony śluzowej nosa lub krwawienia z nosa. Pacjenci akceptują aparat w 60–80% przypadków. Jeśli w budowie nosa istnieją poważne wady anatomiczne, przed rozpoczęciem terapii CPAP wykonuje się odpowiednie zabiegi chirurgiczne, by poprawić drożność.
3) Aparaty wewnątrzustne i donosowe:
Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów wkładek. Najczęściej stosuje się modele wysuwające język do przodu lub aparaty wprowadzające żuchwę w pozycję wysuniętą ku przodowi. Wysunięcie żuchwy zwiększa przestrzeń w gardle środkowym i dolnym, a wysunięcie języka oprócz ułatwienia przepływu w okolicy nasady języka poszerza też przestrzeń za podniebieniem miękkim.
Według analiz Amerykańskiego Towarzystwa Zaburzeń Snu (AASM) 73–100% pacjentów z prostym chrapaniem odnosi korzyści z tych aparatów (38). Nie wykazano jednoznacznej przewagi któregoś konkretnego modelu nad innymi.
W zespole bezdechu sennego aparaty te mogą pomóc w przypadkach łagodnych i umiarkowanych, ale rzadko są skuteczne przy ciężkim bezdechu. Do wczesnych skutków ubocznych zalicza się nadmierne wydzielanie śliny, suchość w ustach i dyskomfort adaptacyjny. Najpoważniejszym późnym powikłaniem jest przemieszczenie zębów i zaburzenie zgryzu oraz bóle stawu skroniowo-żuchwowego. Wskazana jest konsultacja ze stomatologiem w trakcie zakładania i kontroli takiego aparatu. Pacjenci z wysokim sklepieniem podniebienia, wydłużonym języczkiem lub dużymi migdałkami mogą źle tolerować tego typu wkładki.
Proste wkładki do nosa zwiększające drożność jam nosowych mogą być pomocne w łagodnych formach chrapania, zwłaszcza jeśli problem tkwi głównie w niedrożności nosa.
4) Metody chirurgiczne:
Leczenie operacyjne chrapania i zespołu bezdechu sennego zależy od wielu czynników. Choroba może objawiać się prostym chrapaniem lub zagrażać życiu w przypadku nadciśnienia płucnego czy ciężkiej niewydolności oddechowej. Obszar zwężenia często obejmuje więcej niż jedną strefę anatomiczną. Także ogólny stan pacjenta i choroby towarzyszące mogą wpływać na decyzję o leczeniu operacyjnym.
Istnieje wiele technik operacyjnych stosowanych w tej grupie schorzeń. Wybór zależy od:
- Wartości RDI (powyżej 20),
- Utrzymywania się saturacji poniżej 90%,
- Znaczącej senności w ciągu dnia, wpływającej na codzienne funkcjonowanie,
- Współistniejących zaburzeń rytmu serca,
- Stwierdzonych wyraźnych wad anatomicznych,
- Braku poprawy po innych metodach leczenia,
- Braku przeciwwskazań do interwencji chirurgicznej.